Góc Khuất Thị Trường Forex: Dealer, Spread Ẩn Và Cách Sàn “Bào Mòn” Tài Khoản Trader (Giải Thích Dễ Hiểu Cho Người Mới)

1) Dealer Forex là gì?

Dealer là bộ phận/ hệ thống của sàn có nhiệm vụ xử lý lệnh của bạn: nhận lệnh, quyết định khớp hay báo giá lại, và kiểm soát cách lệnh đi vào thị trường.

Trong thực tế có 2 mô hình sàn phổ biến:

(1) Market Maker (MM) – sàn làm “nhà cái”

Sàn tạo giá (báo giá Bid/Ask) và có thể đứng đối ứng với lệnh của bạn.

Nghĩa là khi bạn Buy, sàn có thể đang Sell (tùy cơ chế bù trừ nội bộ).

📌 Điểm cần hiểu đúng: Market Maker không đồng nghĩa “lừa đảo”. Nhiều sàn MM vẫn hoạt động hợp pháp ở các nước có giấy phép rõ ràng.

Nhưng với trader mới, MM dễ phát sinh xung đột lợi ích vì sàn có thể hưởng lợi khi trader thua.

(2) ECN/STP – sàn “đẩy lệnh ra ngoài”

STP (Straight Through Processing): sàn đẩy lệnh của bạn sang nhà cung cấp thanh khoản (Liquidity Provider – LP).

ECN (Electronic Communication Network): lệnh vào “mạng lưới” nơi nhiều bên đặt giá cạnh tranh.

📌 Quan trọng: Trên quảng cáo, nhiều sàn tự nhận ECN/STP, nhưng bạn cần kiểm chứng qua log khớp lệnh, spread, slippage, độ ổn định khi tin ra.

2) Bid/Ask là gì? Spread là gì? Vì sao vào lệnh là “âm” ngay?

Bid: giá bạn bán được

Ask: giá bạn mua vào

Bạn luôn mua ở Ask và bán ở Bid. Vì thế, khi vừa vào lệnh, bạn thường thấy lệnh âm ngay một chút — đó là spread.

Spread = Ask – Bid

Có thể hiểu đơn giản: phí giao dịch (một phần) mà bạn trả cho sàn.

Ví dụ:

Bid = 2000.0

Ask = 2000.3

→ Spread = 0.3$ (tùy sản phẩm sẽ quy đổi ra pip/point)

3) “Spread Ẩn” là gì? Spread giãn là gì?

Trader mới hay gặp tình huống: bình thường spread thấp, nhưng đến lúc quan trọng thì spread “phình to”.

Là khi spread tăng mạnh bất thường, thường xảy ra khi:

Tin lớn: NFP, CPI, FOMC, lãi suất…

Thị trường biến động mạnh (giá chạy rất nhanh)

Thanh khoản mỏng (đầu phiên Á, cuối tuần, thời điểm ít người giao dịch)

Không phải lúc nào spread tăng cũng là “gian lận”. Nhưng có trường hợp:

Spread giãn một chiều và lặp lại có hệ thống ở một số tài khoản

Spread giãn quá mức so với mặt bằng các sàn khác

Spread giãn dẫn tới quét SL dễ dàng

➡️ Khi đó, trader cần nghi ngờ: “môi trường khớp lệnh có đang bất lợi bất thường với mình không?”

4) Slippage là gì? Vì sao “click một giá, khớp một giá”?

Là chênh lệch giữa:

giá bạn đặt lệnh (hoặc giá bạn thấy lúc bấm)

và giá khớp thực tế

Ví dụ:

Bạn bấm Buy tại 2000.0

Khớp tại 2000.6

→ slippage = 0.6$

Slippage tốt: khớp giá có lợi hơn (hiếm)

Slippage xấu: khớp giá bất lợi (phổ biến hơn, đặc biệt khi tin ra)

📌 Điều trader mới cần quan sát:

Nếu slippage chỉ xấu và gần như không bao giờ tốt, lặp đi lặp lại → môi trường khớp lệnh có thể đang “bất lợi có hệ thống”.

5) Requote là gì? Vì sao hay bị “Báo giá lại”?

Khi bạn đặt lệnh, sàn trả về thông báo kiểu:

“Giá đã thay đổi. Vui lòng thử lại.”

Điều này khiến bạn:

• vào lệnh muộn
• mất điểm vào đẹp
• tăng rủi ro vì phải “đuổi giá”

Requote hay xuất hiện khi:

• thị trường chạy nhanh
• tin tức ra
• bạn dùng lệnh Market (vào ngay)

6) Stop Loss (SL) là gì? Stop Hunt (Săn SL) là gì?

SL là mức giá bạn đặt để giới hạn thua lỗ nếu thị trường đi ngược.

Là hiện tượng giá “đâm” qua vùng có nhiều SL rồi quay đầu.

Trader mới hay thấy:

• đặt SL ngay dưới đáy gần nhất
• giá chạm SL xong quay lại đúng hướng dự đoán

📌 Có 2 nguyên nhân cần hiểu rõ:

Nguyên nhân thị trường (phổ biến): vùng đáy/đỉnh là nơi nhiều người đặt SL → tự nhiên tạo “bể thanh khoản”. Giá quét qua để lấy thanh khoản rồi đi tiếp.

Nguyên nhân sàn (xấu): báo giá không chuẩn, spread giãn bất thường khiến SL bị quét “ảo”.

➡️ Trader mới không nên vội kết luận “sàn săn SL”. Hãy kiểm tra bằng dữ liệu: spread, log, so sánh giá với nguồn khác.

7) Swap là gì? Vì sao giữ lệnh qua đêm bị trừ tiền?

Swap là phí (hoặc đôi khi được cộng) khi bạn giữ lệnh qua ngày, thường áp dụng cho Forex/kim loại/chỉ số.

Swap âm: bị trừ tiền mỗi đêm

Swap dương: có thể được cộng (hiếm hơn)

📌 Với trader mới:

Nếu bạn đánh lệnh dài ngày, swap có thể “gặm” lợi nhuận.

Đặc biệt chú ý Triple swap (thường rơi vào 1 ngày nhất định trong tuần, tùy sản phẩm/sàn).

8) “Sàn bào mòn trader” bằng những cách nào?

Dưới đây là các “chi phí và cơ chế” có thể làm tài khoản giảm dần:

Spread: vào lệnh là chịu phí ngay

Spread giãn: dễ quét SL, giảm hiệu quả chiến lược

Slippage: vào/thoát lệnh bị bất lợi

Requote: vào muộn, trượt nhịp

Swap: giữ lệnh lâu bị trừ

Commission (phí hoa hồng): thường có ở tài khoản RAW/ECN

👉 Mỗi khoản có thể nhỏ, nhưng nếu bạn trade nhiều, chi phí cộng dồn rất lớn.

9) Checklist: Trader mới chọn sàn và test môi trường khớp lệnh thế nào?

Trong 1–2 tuần, ghi lại:

spread trung bình

spread khi tin ra

mức slippage

tần suất requote

tốc độ khớp lệnh

Trader mới nên hạn chế:

1–5 phút trước và sau tin lớn (NFP, CPI, lãi suất)

cuối phiên Mỹ chuyển sang phiên Á

thời điểm thanh khoản mỏng

chính sách phí (spread/commission/swap) có rõ không?

nạp/rút có nhanh không?

hỗ trợ có phản hồi lịch sử giao dịch (statement) đầy đủ không?

10) Kết luận: Người mới cần nhớ 3 điều

Forex không chỉ là phân tích kỹ thuật — mà còn là cuộc chơi “môi trường khớp lệnh”

Đừng vội kết luận “sàn lừa” khi bị quét SL — hãy kiểm tra spread/slippage/requote trước

Muốn sống lâu: giảm tần suất trade, tránh giờ tin, quản trị rủi ro, và chọn môi trường minh bạch

FAQ (Câu hỏi thường gặp)

1) Market Maker có phải sàn lừa đảo không?

Không. Nhưng mô hình này dễ xung đột lợi ích, trader mới cần thận trọng và test kỹ.

2) Spread giãn có phải do sàn “chơi xấu”?

Không phải lúc nào cũng vậy. Tin lớn và thanh khoản mỏng có thể khiến spread giãn tự nhiên. Nhưng nếu giãn quá bất thường và lặp lại, bạn nên so sánh với nguồn khác.

3) Làm sao biết mình bị slippage “một chiều”?

Hãy ghi lại 50–100 lệnh. Nếu đa số slippage đều bất lợi và hiếm khi có lợi, cần đánh giá lại môi trường khớp lệnh.

Bài viết thuộc TradingViet.com – Nội dung mang tính giáo dục rủi ro. Giao dịch Forex/CFD có thể gây thua lỗ, hãy cân nhắc trước khi tham gia.